“Eta guztia ametsa balitz?” Guztiok egin diogu gure buruari galdera hori noizbait. Oso ohikoa den esperientzia batetik jaiotzen da: burua mundu osoak sortzeko gai da, “hor kanpoan” ezer ez badago ere. Horixe egiten du amesten dugunean, imajinatzen dugunean, gogoratzen dugunean […]

Izaki bizidunak ez dira sekula bakarrik bizi. Edozein ingurutan egonda ere, makina bat organismok egingo diete konpainia, hala begi bistakoek, nola mikroskopikoek. Eta, gainera, inguruko aldagaiek ere baldintzatuko dute haien bizitza eta jarduera. Aniztasun eta elkarreragin horren adibide paradigmatiko bat […]

Urtero 1,7 milioi tona plastiko iristen dira itsas inguruneetara hondakin moduan. Haien degradazio naturala motela denez, plastikoak itsaso eta ozeanoetan metatzen joaten dira, eta ez dakigu metatze-erritmo horrek zer ondorio izango dituen epe luzera. Mikroplastikoak (5 mm-tik beherakoak) kezka handia […]

María González Alriols ingurumen ingeniaritzan doktorea da, irakaslea Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurumena sailean, eta “BioRP, Biofindegi Prozesuak” ikerketa taldeko ikertzailea. Bere ikerketak ardatz dauka lignozelulosazko biomasa bereizteko, zatitzeko eta eraldatzeko prozesuen azterketa, eta horren bidez material […]

Katuak eta txakurrak askotan kontrajarri ohi ditugu, baina egia da biak familia berekoak direla: karniboroak. Talde honetan animalia oso desberdinak sartzen dira, katu eta txakurrez gain, hartzak, fokak edo hienak bezalako espezieak ere bai. Denek dute jatorri komun bat, duela […]

Aurkikuntzak oihartzun handia izan zuen; izan ere, Cassiopeak, gainerako knidarioek (marmokak eta koralak) bezala, nerbio sistema deszentralizatua du, eta sistema hori gorputzean banatuta dauden eta nerbio sare batek konektatzen dituen nerbio gongoilek osatzen dute. Cassiopeak gauez lo egiten zuela baieztatu […]

Héritierrek zenbait urte eman zituen Burkina Fason, bertako herrien bizimoduak eta ohiturak ikertzen. Bizitza osoa eman zion gizakien portaera aztertzeari, eta aztarna utzi zuen emakume zientzialarien hainbat belaunaldirengan, Frantzian eta munduan. Haren lanek ikaragarri aberastu zuten estrukturalismoa, Claude Lévi-Straussek antropologian […]

XIX. mendean garatutako genetikaren eta eboluzioaren arteko elkarreragina azaltzen duten teoremek indarrean diraute egun. Horien arabera, botila-lepo luzeak jasaten dituzten populazioek zorizko jito genetikoa areagotu dezakete, eta horrek ondorio drastikoa izan dezake espezie horren biziraupenean. Azken finean, bereziki populazio txikiak […]

Hainbat ikerketek erakutsi dute alzheimerraren eta bestelako patologia baskularren lehen eraginak garunean has daitezkeela sintomak agertu baino urte batzuk lehenago, hau da, fase preklinikoan. Garunaren zahartzea aztertzen duten ikerketa gehienek irizpide gisa normaltasun kognitiboa erabiltzen dute pertsona osasuntsuen laginak hautatzerakoan […]

Akatsak egitea ikaskuntzaren berezko elementua bada ere, hezkuntza-inguruneetan hutsak saihesteko joera izan da ohikoena, oroitzeko gaitasuna oztopatuko ote zuen beldur. Nolanahi ere, gero eta argiago ikusten da huts egitea ez dela kaltegarria eta, aldiz, ikaskuntza hobetu dezakeela. Hala baieztatu du […]